Hunsrücker Platt

Auswanderung nach Brasilien


zurück zur Startseite

Get Adobe Flash player

Brasiljebrief (mp3)

Familie Peter Claas ous Hundem im Hunsrück

Ousgewannert noh Brasilje 1857


Brasiljebrief

 
Äijsch sinn im Besitz vun änem Brief vum Adam Claas, Rio Pardinho de 22. Mai 1899. Er schräibt an säine Fräind in Hundem.

Rio Pardinho, de 22. Mai 1899

Liewer Fräind

It fräid mäisch dat dou us wisse tatest vun däines Vatters Abläwe, annersäits tuts mär herzlisch läd, dat er solang unn so schwer läire muhst. Äijsch honnen schun vor dräi Johr betrouert.

Säit däm letzte Brief vun 1894 vun däinem Vatter hon äijsch noch zwomol geschrieb unn in de Revolutionszäit vorm halwe Johr die Zäirung geschickt unn hatt noch käin Antwort erhall, deswähe hon äijsch gegläbt er wär doot. Nound mäscht äijsch gäre wisse, ob dat alles angekumm is.

Us Familieverhältnisse will äijsch der nound schreiwe: äijsch (Adam Claas verh. mit Anna Margarida Leonhard ous Ohlweiler) honn 5 Kinner, 3 Siehn (August, Hermann, Theodor) unn zwo Däschder (Wilhermine, Emma), dovun sinn dräi verhäirat.

Die ällst Dochder (Wilhermine Claas) is verhäirat mit (Bernhard Luschen) unn se honn dräi Kinner, 2 Siehn unn 1 Dochder.

Die zwot Dochder (Emma Claas) is verhäirat mit (August Jackisch), ähr Eh is bis jetz noch Kinnerlos, in Suhn hot ihne de liewe Gott genn, awa er kam doot zur Welt.

De ältst Suhn (August Claas) hot säisch im August vorisch Johr mit (Elise Nichterwitz) verhäirat.

(Hermann Claas) (verh. mit Carolina Rieck) unn Theodor Claas (verh. mit Ida Rediske) sinn noch bäi us, it geht us allegare gut.

Mäin älster Brurer (Peter Claas) (verh. mit Catharina Engelmann) hot dräi Siehn (Peter, Adam, Jacob) unn ähn Dochder (Maria), se sinn all verhäirat.

Däm säine älste Suhn (Peter Claas) (verh. mit Wilhermine Wiesel) hot dräi Siehn unn ähn Dochder. Er is Musikant unn Photografist unn wohnd in Santa Cruz .

De zwot Suhn (Jakob Claas) (verh. mit Luise Zwicker) hot zwo Siehn unn zwo Däschder. 

De dritt Suhn (Adam Claas) (verh. mit Ida Zwicker) hot äne Suhn unn ähn Dochder unn se wohne uff ährem Vatter säiner Kolonie.

Die Dochder (Maria) is verhäirat mit (Heinrich Wegener), däh is Kaafmann unn hot in große Kromlaare, er hannelt aach mit Tabak unn schickt inn noh Deitschland. Säine Brurer (Franz Wegener) is däh Monat uff Besuch noh Deitschland geräst, wennde dän besuche willst, musst de noh Cranz an der Elbe bäi Hamburg.

Mäine zwote Brurer (Fritz Claas) (verh. mit Caroline Hermany) hot inn Dochder. Die is verhäirat mit (Ernst Luschen) unn se hon dräi Däschder.

Mäine jingste Brurer (Philip Claas) hot finef Siehn unn zwo Däschder wovun die älst am 6. Mai dies Johr de (Karl Hirsch) gehäirat hot.

Mäin Brierer Fritz unn Philip wohne uff unsem Vatter säiner Kolonie.

Nouwischkäte wäis äijsch nit viel se schräiwe. Dat vorisch Johr harre mer in groß Iewerschwemmung im Juni, de Schaare war domols nit so groß denn alles war abgeerent, awer dies Johr kam die Iewerschwemmung am 3. Mai, it Ähr stand iewerall noch uff em Feld, dat Wasser hot große Schaare ahngerischt, ganze Felder Mais unn Grumbeere sinn de Flute in Opfer wor, sogar ähn Menscheläwe is se beklaae, de Fluß war so groß, dat ma mittem Kanu nimme dorisch fahre kunnt.

Awäile dorschstreift in grässlischer Tischer die Wälder unn foorert manisch Opfer vun de Hunn. It ware mehrere Jäscher uff de Such um ihn se erledische, awa it is ihne noch nit gelung.

Vor de Revolutionszäit hot mäine Schwiersohn Bernhard Luschen zwo Kolonie kaaft, im Wert vun 4300 Milreis, bäi jetzischer Regierung stellt it sich eraus, dat et Betrug is, dorum muus ähr säin Land wierer bezahle, zwar nit allän, alle Bewohner vun verschiedene Ländereie miese aach bezahle, de Präis werd jetz in nidd sehr hoher sinn, for ähn Kolonie miese se 500 Milreis nochemol bezahle.

Wie dou wäßt, is us Revolution schun längst se End, awa mer fiehle se noch, die greßte Wunne sinn noch nit gehält, ma därf kän Flasch Bier trinke, se muuß mit änem Steuermarkt versieh sinn, so iset mit allem Getränk, all Flüssischkät wellisch zum Verkaaf angebot wärd sinn mit Steuermarkt versiehn. Jed änzel Schachtel Streischhulz is mit ner Steuermarkt belast, Fußware sinn gemarkt. Jeder Handwerker welscher frieher 6 Milreis bezahlt hot, muuß jetz 60 Milreis bezahle. Die Kolonieprodukte sinn billisch, die Meterwaren unn wat sunst de Kaafmann se verkaafe hot sinn mit Steuer belast, it is ball nit me zum ouskumme.

Dorisch de Photographist Peter Claas säin Räse simmer gewahr wor vun änem Fräind, dämsäine Name aach Peter Claas is, welscher vun Nordamerika kam, dat däm säin Ellere aach ous Deitschland vum Hunsrick stamme. Nägster Ouskunft kunnte se nidd genn. Äijsch wäß noch vun mäiner Kindhät, dat in Brurer vun mäinem Vatter ous Krastel noh Nordamerika gezog is unn it kann läischt miehlisch sinn, dat mer noch nägste Verwandte midem sinn. Äijsch will mäisch besser erkunnische unn där spärer nähere Ouskunft doh driewer genn.

Wenn dou nochemol schräibst, so schräib us däines Schwagers Familiename ous Hundem unn däines Vatters beider Schwestere ähre Familienname.

Wie dou siehst geht mäine Bohe zu Enn. Nound will äijsch mäin Schreiwe schließe unn Ouch all herzlisch grieße. Grieß mer alle Freind in Hundem, in de Hoffnung dat ouch mäin Schreiwe noch bäi guter Gesundhät antreffe werd.

Däine Fräind Adam Claas


De Originalbrief als PDF: Brasilienbrief 1899

zrick an de Anfang